گفتيم كه در علاج جمع آمدن بلغم زياد همراه مدفوع در روده گير كرده بسيار خوب است ؛ كه حقنهء چوبك رخت‌شويى نيز جزو آن بود . داروى حقنه‌اى زير نسبت به حقنهء بالايى كم‌تأثيرتر است و در علاج اين حالت مفيد است . نسخه : شكر قرمز و پانيد را با هموزن هر دو روغن كنجد مخلوط كن تا حل شود و بيمار تناول كند . انجير آب‌پز شده را با سپستان قاطى كن تا با آب بزرهاى سه‌گانه بخورد . اگرنه اين دارو و نه آن داروهاى گوارشى نامبرده كارى انجام ندادند ، ناگزير بايد انواع حب و داروهاى تناولى را - كه در بحث از علاج قولنج بلغمى ذكر شده‌اند و گفتيم كه در جمع آوردن بلغم زياد و مادهء مدفوعى ، بسيار تأثير بخشند - استعمال كنى . داروى تركيبى زير نيز خوب و تأثيربخش است . نسخه : مويز ، سپستان و خيارچنبر دارويى در اجزاء برابر . برحسب تعاليم معموله هر سه را باهم بجوشان و آبش را بپالاى آنگاه به وزن يك مثقال ايارج فيقرا ( معجون تلخ مسهل ) را با كمى روغن كرچك در آن پاليده قاطى كن و بيمار بخورد . نسخهء ديگر : ايارج فيقرا ( معجون تلخ مسهل ) به وزن دو درهم ، روغن كرچك به وزن هفت درهم ، در آب‌پز شبت بريز و بيمار تناول كند . اگر كسى زياد از اندازه گوشت سرد ماهى و تخم‌مرغ زياد در آب پخته بخورد و بسيار قبض شود و شكمش درد كند ، نمك سائيده را در اندازهء زياد در دهن ريزد و چندانكه مىتواند آب گرم بر آن بنوشد ، آنگاه حركت كند و در حدود توانائى به ورزش سخت بپردازد شايد مادهء گير كرده به صورت اسهال بيرون آيد . اگر قولنج از اثر تخلخل بدن و عرق كردن زياد رخ داده است ، يا سبب قولنج ، گرم شدن و يا خشك شدن شكم است ، علاجهاى سبك - كه در علاج قولنج صفرائى ذكر شدند - مناسب حال است . چنين بيمارانى و بيمارانى كه قبلا بحث شدند ، بايد قبل از غذا چيزهاى لغزاننده از قبيل : آلو بخارا و سلق همراه زيت زيتون شيرين و صاف ، آبكامه ، شيرخشت ، تخم‌مرغ نيم‌بند ، انگور ، انجير و زردآلو بخورند . ناشتا آبكامه بخورند و يا ناشتا زيتون بستانى و آبيارى شده بخورند و در غذاهاشان چربى زياد باشد . كلم را در آبگوشت بره يا آبگوشت مرغ چاق و چله بپزند و قبل از غذا از آن بخورند . اگر تخلخل بدن بسيار زياد است ، روغن گل و روغن آس بر پوست بيمار بمال كه سفت شود . روغن گل و روغن آس اگر با موم مرهم شوند و بر پوست بيمار بمالى باز پوست را كلفت مىكند .